ارائه مدل پارادایمی خطمشیگذاری مبتنی بر قانونگذاری برای اینترنت ماهوارهای استارلینک
محورهای موضوعی : فناوری اطلاعات و ارتباطات
رضاعلی رضایی مالیدره
1
,
علی اکبر فرهنگی
2
*
1 - دانشجوی دکترای تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
2 - گروه مدیریت رسانه، دانشگاه تهران
کلید واژه: خطمشیگذاری, مقرراتگذاری اینترنت, اینترنت ماهوارهای, استارلینک.,
چکیده مقاله :
پژوهش حاضر با هدف ارائهی الگویی پارادایمی از سیاستگذاری مبتنی بر قانونگذاری برای اینترنت ماهوارهای استارلینک انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی-توسعهای و از نظر روش گردآوری دادهها، پژوهشی پیمایشی-مقطعی به شمار میرود. جامعهی مشارکتکنندگان شامل ترکیبی از اساتید دانشگاه و مدیران وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان تنظیم مقررات ارتباطات است که با استفاده از روش نمونهگیری نظری انتخاب شدهاند. ابزار گردآوری دادهها، مصاحبهی نیمهساختاریافته و پرسشنامهی دلفی فازی بود. برای تحلیل دادهها از روش نظریهپردازی دادهبنیاد و روش دلفی فازی استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان داد که حقوق بینالملل منسجم و تعیین مسئولیت دقیق برای عملکرد، بر سیاستگذاری تأثیرگذار هستند. توسعهی زیرساختهای ارتباطی، بستر لازم را فراهم میآورد و چالش اینترنت ماهوارهای استارلینک نیز نقش متغیر مداخلهگر را ایفا میکند. در نهایت، مقرراتگذاری برای اینترنت ماهوارهای استارلینک به تسهیل ارتباطات در عصر جهانیشدن منجر میشود.
The present study was conducted with the aim of presenting a paradigmatic model of policy-making based on legislation for Starlink satellite internet. This study is a cross-sectional survey research in terms of its applied-developmental purpose and in terms of its data collection method. The participant population includes a combination of university professors and managers from the Ministry of Information and Communications Technology and the Communications Regulatory Authority, who were selected using the theoretical sampling method. The data collection tools were semi-structured interviews and a fuzzy Delphi questionnaire. The grounded theory method and the fuzzy Delphi method were used to analyze the data. The research findings showed that consistent international law and the determination of precise responsibility for performance affect policy-making. The development of communication infrastructures provides the necessary background, and the challenge of Starlink satellite internet also plays an intervening role. Ultimately, regulations for Starlink satellite internet lead to the facilitation of communication in the era of globalization.
[1] ح. راهلی، م. ر. مردانی، ا. ساده، و ز. امینی، خطمشیگذاری فناوریهای نوین دیجیتال با رویکرد تحلیل محتوای کیفی، محیطشناسی راهبردی، جلد ۸، شماره ۱، صص ۱۴۳-۱۸۲، ۱۴۰۳.
[2] Y. Sun, L. Chen, and H. Wang, Regulatory frameworks for emerging communication technologies: A comparative analysis, Journal of Information Policy, vol. 14, no. 2, pp. 89-108, 2024.
[3] م. عطاردی و ح. زیبنده، "تبیین تغییر در خطمشیهای فضای مجازی جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر چارچوب ائتلاف مدافع، مدیریت دولتی، جلد ۱۴، شماره ۲، صص ۲۳۵-۲۵۶، ۱۴۰۱.
[4] M. Tanja, R. Schmidt, and P. Weber, Global expansion of LEO satellite constellations: Current status and future trajectories," Space Policy, vol. 65, no. 1, pp. 55-72, 2023.
[5] ح. وحیدی، در جستوجوی دسترسی آزاد؛ رویای کاربران ایرانی برای استفاده از اینترنت ماهوارهای، بازار و سرمایه، جلد ۲۲، شماره ۱۳۱، صص ۵۴-۵۵، ۱۴۰۱.
[6] ا. ع. رکنی، ع. محسنیان، و ا. رجبی، تحلیل وضعیت خدمات اینترنت ماهوارهای مدارپایین در ایران (مطالعهی موردی استارلینک)، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، صص ۱-۳۲، ۱۴۰۲.
[7] ق. ترابی، ابعاد امنیتی سرویس اینترنت ماهوارهای، دیدهبان امنیت ملی، جلد ۳۷، شماره ۱۰۸، صص ۱۷۱-۱۷۶، ۱۴۰۰.
[8] ح. عیوضزاده، ا. حضور، م. ذوالقدر، و ف. جعفری، بررسی تحلیلی خطمشیگذاری جمهوری اسلامی ایران در فضای مجازی با هدف ارائهی الگوی مناسب،جامعهشناسی سیاسی ایران، جلد ۵، شماره ۱۱، صص ۲۹۸-۳۱۸، ۱۴۰۱.
[9] Y. Chen, X. Ma, and C. Wu, The concept, technical architecture, applications and impacts of satellite internet: A systematic literature review, Heliyon, vol. 70, pp. 961-979, 2024.
[10] M. M. Mukto, M. M. Al Mahmud, M. A. Ahmed, I.. Haque, A. W. Reza, and M. S. Arefin, A sustainable approach between satellite and traditional broadband transmission technologies based on green IT, Intelligent Computing & Optimization, vol. 19, no. 1, pp. 275-289, 2022.
[11] J. Deutschmann, K. S. Hielscher, and R. German, Broadband internet access via satellite: Performance measurements with different operators and applications, Broadband Coverage in Germany, vol. 16, no. 1, pp. 1-7, 2022.
[12] E. O. Goldman, M. P. Fischerkeller, and R. J. Harknett, Cyber persistence theory: Redefining national security in cyberspace. Oxford University Press, 2022.
[13] D. Rozenvasser and K. Shulakova, Estimation of the Starlink global satellite system capacity, in International Conference on Applied Innovation in Germany, 2023, vol. 26, no. 2, pp. 55-59.
[14] Y. Shaengchart and T. Kraiwanit, "The SpaceX Starlink satellite project: Business strategies and perspectives, Shaengchart, Y., & Kraiwanit, vol. 19, no. 4, pp. 30-37, 2024.
[15] J.C. McDowell, Starlink statistics, Jonathan's SpacePages. [Online].Available: https://planet4589.org/space/con/star/stats.html. [Accessed: May 15, 2026].
[16] M. A. Schramm, Infrastructural ordering: Satellites, foundation models, and the corporate remaking of global governance, Washington University Global Studies Law Review, vol. 25, no. 4, p. 848, 2026.
[17] T. K. Alhasan, From coverage to permission: Governing Starlink and satellite broadband mega-constellations, Telecommunications Policy, vol. 50, no. 3, pp. 101-125, 2026a.
[18] A. Alhasan, Multi-layered governance in satellite internet regulation, Journal of Space Law & Policy, vol. 41, no. 2, pp. 112-128, 2026b.
[19] E. Grossman, Media and policy making in the digital age, Annual Review of Political Science, vol. 25, no. 1, pp. 443-461, 2022.
[20] V. Nesterenko, R. Miskiewicz, and R. Abazov, Marketing communications in the era of digital transformation, Virtual Economics, vol. 6, no. 1, pp. 57-70, 2023.
[21] S. Ness and T. Khinvasara, "Emerging threats in cyberspace: Implications for national security policy and healthcare sector, Journal of Engineering Research and Reports, vol. 26, no. 2, pp. 107-117, 2024.
[22] S. C. Hofmann and P. Pawlak, Governing cyberspace: Policy boundary politics across organizations, Review of International Political Economy, vol. 30, no. 6, pp. 2122-2149, 2023.
[23] J. Eriksson and G. Giacomello, Cyberspace in space: Fragmentation, vulnerability, and uncertainty, Cyber Security Politics, vol. 19, no. 1, pp. 95-108, 2022.
[24] N. Mohan, A. E. Ferguson, H. Cech, R. Bose, P. R. Renatin, M. K. Marina, and J. Ott, A multifaceted look at Starlink performance, in Proceedings of the ACM on Web Conference, May 2024, pp. 2723-2734.
[25] A. D. Silva and N. Afraz, "OrbitShare: The policy imperative for satellite internet mega-constellation sharing, Telecommunications Policy, vol. 50, no. 6, 2026.
[26] M. Kulsa and S. Akçalı Gür, Global governance of low Earth orbit satellites. Routledge, 2025.
[27] س. وکیلی، پ. اعتضادی فر، و س. طلعتی، تحلیل و بررسی پیرامون پروژه استارلینک، در پنجمین کنفرانس ملی فناوری در مهندسی برق و کامپیوتر، ۱۴۰۰.
[28] م. قلیپور، ظهور اینترنت ماهوارهای و گزینههای راهبردی، دیدهبان امنیت ملی، جلد ۲۶، شماره ۱۰۸، صص ۹۵-۱۰۲، ۱۴۰۰.
[29] B. G. Glaser, A. L. Strauss, and E. Strutzel, The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research," Nursing Research, vol. 17, no. 4, p. 364, 2017.
[30] غ. خاکی، روش تحقیق (با رویکردی به پایاننامهنویسی). تهران: نشر فوزان، ۱۴۰۱
[31] A. Strauss and J. M. Corbin, Grounded theory in practice. Sage, 1997.
[32] S. Rahimi and M. Khatooni, "Saturation in qualitative research: An evolutionary concept analysis, Int. J. Nurs. Stud. Adv., vol. 6, p. 100174, Jan. 2024, doi: 10.1016/j.ijnsa.2024.100174.
[33] W. Zeng and W. Tang, "Fuzzy set theory and its applications, Fuzzy Sets and Systems, vol. 58, no. 2, pp. 157-169, 1993.
[34] E. Miller, L. Cross, and M. Lopez, Sampling in qualitative research, FBB Research Group, vol. 19, no. 3, pp. 249-261, 2010.