مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران 2717-0411 68 68 2026 4 19 Identification and Analysis of Key Drivers of AI Development شناسایی و تحلیل پیشرانهای کلیدی توسعه هوش مصنوعی fa لیلا منصوری فر پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات سروش قاضی نوری دانشگه علامه طباطبایی 2026 1 27 <p>This article identifies key factors affecting the development of artificial intelligence and analyzes the interactions between them. 19 factors were identified based on study sources and expert opinions. Then, the relationships between these factors were analyzed based on Cross Impact Analysis method (CIS) and in the MICMAC software. The results showed that geopolitical tensions and over regulation are two key factors that are not affected by other factors but strongly affect other factors and the system. In addition, 8 factors of trust in artificial intelligence, algorithm intensity, hardware competition, energy shortage, data shortage, capital shortage, shortage of talent and skilled labor, chip shortage and price increase were identified as strategic and key variables of the system, which &nbsp;while affecting other variables, are affected by other variables. Environmental factors did not have much effect on other factors identified in this study and also had little influence from other factors and were identified as autonomous variables that do not affect the system.</p> <p>این مقاله به شناسایی عوامل کلیدی موثر بر توسعه هوش مصنوعی و تحلیل اثرات متقابل میان آنها می&zwnj;پردازد. 19 عامل بر اساس منابع مطالعاتی و نظرات خبرگان شناسایی شد. سپس روابط میان این عوامل بر اساس روش تحلیل اثرات متقابل (CIS) و در نرم افزار میک&zwnj;مک مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که تنش&zwnj;های ژئوپلیتیک و مقررات گذاری افراطی، دو عامل کلیدی هستند که تحت تاثیر سایر عوامل نیستند اما به شدت بر سیستم تاثیر گذارند. علاوه بر این، 8 عامل اعتماد به هوش مصنوعی، شدت الگوریتم، رقابت در سخت&zwnj;افزار، کمبود انرژی، کمبود داده، کمبود سرمایه، کمبود نیروی متخصص و ماهر، کمبود تراشه و افزایش قیمت آن متغیرهای استراتژیک و کلیدی سیستم تشخیص داده شدند که علاوه بر آنکه به میزان زیادی بر سایر متغیرها تاثیر گذارند، از متغیرهای دیگر نیز تاثیر می&zwnj;پذیرند. عوامل زیست&zwnj;محیطی تاثیر چندانی بر سایر عوامل شناسایی شده در این تحقیق نداشتند و تاثیرپذیری کمی نیز از سایر عوامل داشتند و به عنوان متغیرهای مستقل شناسایی شدند که بر سیستم بی تاثیرهستند.</p> توسعه هوش مصنوعی، اثرات متقابل، AI، میک‌مک و STEEPV http://jour.aicti.ir/fa/Article/Download/52827